انانتیودرومیا (Enantiodromia) و انیاگرام (Enneagram)

کلمه انانتیودرومیا (Enantiodromia)، این واژه از دو بخش اصلی در زبان یونانی باستان ساخته شده است:
۱. Enantios (انانتیوس): به معنای متضاد یا روبرو.
۲. Dromos (دروموس): به معنای مسیر، دویدن یا جریان. (مثل کلمه Aerodrome برای فرودگاه یا Velodrome برای پیست دوچرخه‌سواری).

معنای ترکیبی:
این واژه یعنی دویدن به سوی ضد.
هراکلتوس، فیلسوف یونانی، اولین بار این اصطلاح را به کار برد تا بگوید: هر چیزی که به غایت و اوج خود برسد، ناگزیر به ضد خود تبدیل می‌شود.

در منطق تری‌گرم‌ها:
اگر همیشه کوتاه بیاییم (یینِ مطلق)، به ضد خود (فورانِ خشم یا نابودی) تبدیل می‌شود، دقیقاً اینجا داریم قانون انانتیودرومیا را توصیف می‌کنیم. در واقع:
وقتی خطوطِ یک تری‌گرم آنقدر یانگ (ممتد) می‌شوند که دیگر جایی برای رشد ندارند، طبق قانون دروموس (جریان)، مجبورند به سمت یین (بریده) بدوند تا سیستم متلاشی نشود.

در روان‌شناسی یونگی:
یونگ معتقد بود اگر ما یک ویژگی (مثلاً همان مادرانگی مفرط) را در آگاهیمان بیش از حد بزرگ کنیم، بخشِ سایه (بی‌تفاوتی یا خشونت) در ناخودآگاه ما به همان اندازه بزرگ می‌شود تا روزی به صورت یک انانتیودرومیا (چرخش ناگهانی به ضد) خودش را در زندگی ما نشان دهد.

نکته مشترک

۱. انیاگرام (Enneagram): از ریشه Ennea (به معنای ۹) + Gram (ترسیم/شکل) می‌آید. اشاره به مدل شخصیتی ۹‌گانه دارد.
۲. انانتیودرومیا (Enantiodromia): از ریشه Enantios (به معنای متضاد) می‌آید.
اما نکته ظریف و مشترک اینجاست:
در هر دو سیستم (هم ۹ تیپ شخصیتی انیاگرام و هم تری‌گرم‌های ئی‌چینگ)، یک منطقِ حرکت وجود دارد.
در انیاگرام، وقتی فرد در شرایط فشار و استرس قرار می‌گیرد یا در شرایط امنیت و رشد است، روی خطوطِ ستاره به سمت یک تیپِ دیگر حرکت می‌کند. این حرکت، دقیقاً نوعی انانتیودرومیا است؛ یعنی تیپ شخصیتی فرد برای تعادل، به سمت ویژگی‌های ضدِ خودش می‌رود تا از فروپاشی جلوگیری کند.
مثلاً تیپ ۱ (عالی‌طلب) در زمان استرس به سمت تیپ ۴ (احساساتی و بی‌نظم) می‌رود. این یعنی حرکت از یک قطبِ سفت و سخت به قطبِ ضدِ خودش.
در واقع، چه در عدد ۸ (تری‌گرم‌ها) و چه در عدد ۹ (انیاگرام)، هدف درکِ همین چرخه‌ها و جابجاییِ انرژی است.

آیا تا به حال در زندگی‌ تجربه‌ای داشته‌اید که در آن یکباره ۱۸۰ درجه تغییر موضع بدهید و خودتان هم از این همه تضاد با نسخه قبلی‌تان تعجب کنید؟ لطفا در بخش کامنت ها برایم بنویسید