مدل مغز سهگانه (Triune Brain)
مدل مغز سهگانه (Triune Brain) استفاده میکنیم که توسط پل مکلین مطرح شد. این مدل به خوبی لایههای تکاملی مغز و عملکرد هرکدام را نشان میدهد.
طبقهبندی این سه مغز، محل قرارگیری و عملکرد آنها
۱. مغز خزنده (Reptilian Brain) – مغز قدیم
جایگاه: مرکز و بخش زیرین مغز (ساقه مغز و مخچه).
عملکرد: کنترل عملکردهای حیاتی و خودکار (ضربان قلب، تنفس، دمای بدن) و واکنشهای غریزیِ جنگ یا گریز. این همان بخشی است که در زمانِ خطر، بدون فکر کردن (بطور ناخودآگاه)، بدن را منجمد یا آماده مبارزه میکند.
ویژگی: این بخش اطلاعات یا ادراک ندارد، فقط بقا دارد.
۲. مغز پستانداری (Limbic System) – مغز میانی
جایگاه: زیر قشر مغز (در مرکز نیمکرهها). شامل بخشهایی مثل آمیگدال، هیپوکامپ و هیپوتالاموس.
عملکرد: مرکزِ هیجانات، حافظه و ارتباطاتِ اجتماعی. این همان مغزی است که احساس میکند، پیوند ایجاد میکند و درد را به شکلِ هیجانی (غم، شادی، خشم) میفهمد.
ویژگی: پلی است میانِ مغزِ غریزی و مغزِ منطقی.
۳. نوقشر (Neocortex) – مغز جدید (Neo-brain)
جایگاه: لایه بیرونی و چینخوردهی مغز (همان بخشی که در تصاویر معمول از مغز میبینیم).
عملکرد: تفکر انتزاعی، تحلیل، زبان، برنامهریزی، منطق و عقلانیسازی. این همان برج عاج است (محل اتصال احساس و تفکر (احساسات خیلی عمیق براشون واژه کم هست و این باعث میشه بیشتر افراد اچ اس پی حس فهمیده نشدن داشته باشند))؛ جایی که ما درباره رنج صحبت میکنیم.
ویژگی: این بخش اطلاعات را ذخیره میکند و تواناییِ فاصله گرفتن از واقعیتِ فیزیکی را دارد.
(گسست از واقعیت یک بار به وسیله عقده مادر منفی از احساسات خام صورت می گیرد و یک بار از در عقده پدر منفی از افکار خام صورت می گیرد، افرادی که زیاد در سر زندگی می کنند: خاصیت فکر ایجاد ترس هست )
| لایه مغز | نام | جایگاه در بدن | ارتباط با مطالب گفته شده |
| مغز خزنده | مغز قدیم | مرکز/پایین | حافظه بدنی و پاسخهای فیزیولوژیک. |
| مغز پستانداری | مغز میانی | مرکز/عمقی | ادراکِ زیسته و تجربه هیجانیِ رنج. |
| نوقشر | مغز جدید | بیرونی | عقلانیسازی و دامِ تحلیلگری (برج عاج). |
محل قرارگیری
این مغزها در هر دو نیمکره چپ و راست وجود دارند (ساختار متقارن دارند). اما تفاوت در نحوه کارکرد آنهاست:
- سمت چپ (نوقشر): بیشتر درگیرِ منطق، تحلیلِ خطی، کلام و برچسبگذاری است. (همان جایی که افرادِ تحلیلگر زیاد از آن استفاده میکنند).
- سمت راست (نوقشر و لیمبیک): بیشتر درگیرِ ادراکِ کلی، شهود، حسِ بدنی و پیوند با تجربه زیسته است.
نکته کلیدی: فردی که در دامِ تحلیل گیر کرده، بیش از حد از نوقشرِ سمت چپ استفاده میکند و ارتباطش را با مغزِ پستانداری (حسها) و مغزِ خزنده (پاسخهای بدنی) قطع کرده است.(در مطلبی جداگانه بیماری awp خودم رو توضیح خواهم داد تا شگفتی بدن را حتی در تولید بیماری متوجه بشید) برای خروج از صندلی قربانی، فرد باید بتواند از نوقشر پایین بیاید و دوباره با لایه های زیرین و بدنی خود ارتباط برقرار کند.
#مغز #نوقشر #قربانی #قهرمان #دکتر_بچ #کلام #منطق #احساس #عقده_پدر #عقده_مادر #مغز_خزنده #پستانداران #پاسخ_بدنی