تخلیه هیجانی یا (Catharsis)
تخلیه هیجانی یا همان کاتارسیس (Catharsis) در روانشناسی، به فرآیندِ آزادسازیِ تنشهای عاطفیِ انباشته شده گفته میشود.
تخلیه هیجانی چیست؟
تصور کنید یک دیگ بخار را که فشارِ زیادی در آن جمع شده است. تخلیه هیجانی باز کردنِ دریچه اطمینان این دیگ است تا بخار (انرژیِ سرکوبشده یا انباشته) بیرون بزند و از انفجارِ دیگ جلوگیری شود.
در تیپ ۴ اینیاگرام، این فرآیند معمولاً به شکلهای زیر دیده میشود:
۱. خروجِ انرژیِ محبوس: تیپ ۴ به دلیلِ حساسیتِ بالا، مدام در حالِ جمع کردنِ احساساتِ ناتمام است. تخلیه هیجانی یعنی گریستنِ عمیق، نوشتنِ نامههایی که هرگز ارسال نمیشوند، یا ابرازِ خشم و اندوهی که مدتها در خود نگه داشته است.
۲. تبدیلِ درد به فرم: هنر، نوشتن، یا حتی صحبت کردنِ بیپرده برای تیپ ۴، نوعی تخلیه است. فردِ ۴ وقتی دردِ خود را به یک اثر (شعر، نقاشی، یا مقاله) تبدیل میکند، در واقع آن لیبیدویِ رنجدیده را از اعماقِ وجودش بیرون میکشد و در قالب یک فرمِ بیرونی تخلیه میکند.
۳. آزادسازیِ روانی: وقتی این انرژی تخلیه میشود، فرد احساس میکند سبک شده است. اما مشکلِ اصلی تیپ ۴ این است که گاهی اعتیاد به تخلیه پیدا میکند؛ یعنی فکر میکند برای اینکه بودنِ خود را احساس کند، حتماً باید دائماً در حالِ رنج کشیدن و تخلیه کردنِ آن رنج باشد.
پیوند با Bach Flower Remedies (عصارههای گل)
در کارِ ما به عنوان یک درمانگر، این تخلیه هیجانی نقش بسیار کلیدی دارد. عصارههای گل بچ میتوانند این فرآیند را تسهیل کنند:
- اگر تخلیه هیجانی به شکل غرق شدن در گذشته باشد: عصارههایی مثل Honeysuckle کمک میکنند فرد انرژیاش را از تخلیههای تکراریِ گذشته بیرون بکشد.
- اگر تخلیه هیجانی به شکل تلاطمِ شدید و غیرقابلکنترل باشد: Impatiens یا Cherry Plum کمک میکند تا این دریچه بخار به جای انفجار، به یک جریانِ ملایم تبدیل شود.
عصاره Water Violet برای تیپ ۴ که میخواهد به سمت ۵ برود: این عصاره به او کمک میکند تا در عینِ داشتنِ عمقِ احساسی (تیپ ۴)، بتواند آن وقار و استقلالِ ذهنی (تیپ ۵) را حفظ کند و نیازی نباشد دائماً برای اثباتِ خودش، هیجاناتش را تخلیه کند.
این تخلیه نوعی رهاییبخشی است که آنها را از گرفتار شدن در یک چرخه دائمی درد و ابرازِ درد نجات میدهد.
#رهایی #شعر #خشم #انفجار #نجات #چرخه #دکتر_بچ #هیجانات #انرژی #نقاشی #غم #عشق