خوبانی که از زندگی لذت نمی برند (کمال گرایی سفت و سخت)
کمالگرایی سفتوسخت (Perfectionism)
۱. تضاد میان بایدها و بودنها
خوبانی که از زندگی لذت نمیبرند به افرادی اشاره دارد که استانداردهای اخلاقی و رفتاری بسیار بالایی برای خود و دیگران وضع میکنند. این افراد:
در ظاهر: بسیار منضبط، مبادی آداب، وظیفهشناس و جستجوگر حقیقت هستند.
در باطن: مدام در حال محاکمه درونی خود هستند.
این خوب بودن تبدیل به یک زندان میشود. لذت از زندگی نیازمند نوعی رهایی و پذیرش نقصهاست، اما کمالگرا چون میخواهد بینقص (Perfect) باشد، هر لحظه از زندگی را با ترازوی نقد میسنجد و در نتیجه طعمِ شیرینِ لحظه را از دست میدهد. نمونه بارز شخصیت BEECH در سری درمانی دکتر بچ.
۲. حاکمیت غریزه در جامه کمالگرایی
حاکمیت غریزه، منتهی تفریط در غریزه
در روانشناسی، کمالگرایی مفرط گاهی یک مکانیزم دفاعی برای مهار کردن غرایز سرکش است. فرد چنان از منیت یا تکانههای غریزی خود میترسد که یک نظام قانونگذار آهنین در درونش میسازد. در این حالت، فرد به جای اینکه از زندگی لذت ببرد (که ریشه در غریزه سالم دارد)، مدام در حال کنترل است. لذت نبردن، بهای سنگینی است که برای حفظ آن صورتِ بینقص پرداخت میشود.
۳. دردِ معلمِ سرخود (وجدان بیدار) و جستجوی معنا
کمالگراها اغلب:
فکر میکنند باید خودشان به تنهایی همه چیز را حل کنند.
چون به دنبال کمال مطلق هستند، هیچ موفقیتی آنها را راضی نمیکند.
هزار راه میروند اما نمیدانند چیستند؛ چون آنها به دنبال خودِ واقعی نیستند، بلکه به دنبال یک تصویر ایدهآل از خود هستند.
۴. نقد و انتقاد: قاتلِ زیبایی
کمالگرا حتی وقتی با یک زیبایی روبرو میشود، به جای تماشا، به دنبال اصلاح است. این همان جایی است که لذت کشته میشود. وقتی شما در حال نقدِ (حتی دلسوزانه) یک نفر هستید، دیگر با او اتصال (Connection) ندارید، بلکه در مقام ناظر و قاضی هستید.
۵. راه حل: سکوت، پذیرش و شکوفایی
در سکوتی عمیق باید به شکوفایی برسیم… جایی که ناظم نباشیم.
برای اینکه از زمره خوبانِ بیلذت خارج شوید، مسیر از تغییر دادن به سمت تماشا کردن میگذرد.
شفقت با خود: به جای دعوا کردن با خود، پذیرش این حقیقت که من انسانی هستم با تمام سایهها و ضعفها.
عبور از نقاب (Persona): اجازه دادن به اینکه گاهی حق با ما نباشد، اما همچنان ارزشمند باشیم.
این گفتگو شروع یک مسیر برای آشتی دادن قوه قانونگذار درون با کودکِ پذیرا و لذتجو است. شاید لازم باشد گاهی به جای اصلاحِ جهان یا خودمان، فقط به نورهایی که هستند خیره شویم، بدون اینکه بخواهیم آنها را به کسی ثابت کنیم.
#کمالگرایی #بالغ #کودک #قوه_قانونگذار #نقاب #پرسونا #شفقت #شکوفایی #گفتگو